Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao

Mula testwiki
Pagbabago noong 12:32, 20 Marso 2024 ni 112.198.239.9 (usapan): (Mula 2011 at patuloy)
(iba) ← Mas luma | Kasalukuyang pagbabago (iba) | Mas bago → (iba)
Pumunta sa nabigasyon Pumunta sa paghahanap

Ang Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao[1][2] (Padron:Lang-en, daglat: HDI) sa Ingles ay isang talatuntunan o indeks na ginagamit upang sukatin o iranggo ang mga bansa ayon sa antas ng kaunlarang panlipunan at ekonomiya ng isang bansa at karaniwang nagpapahiwatig kung ang isang bansa ay maunlad, umuunlad, o kulang sa pag-unlad.

World map representing the inequality-adjusted Human Development Index categories (based on 2018 data, published in 2019).[3]
Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend
Human Development Index ng mga bansa noong 2011.
Padron:Legend Padron:Legend
Padron:Legend Padron:Legend
Padron:Legend

Pamamaraan ng Pagkakalkula

Bago ang 2011

Upang mabago ang hilaw na Bariabelo sabihing ang x sa isang unit-free index sa pagitan ng 0 at 1 (na pinapayagan ang magkaibang indices na dapat pagsamahin ang dalawa), ang sumusunod na formula ang ginamit:

  • x-index = xmin(x)max(x)min(x)

kung saan min(x) at max(x) ang mga pinakamababa at pinakamataas na balyu, ang bariabelo x ang maaaring mag-attain.

HDI trends between 1975 and 2004
Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend Padron:Legend

Ang HDI ay binubuo ng:

Mula 2011 at patuloy

Ang 2011 ng HDI ay nagsasama ng tatlong mga dimensiyon:

  • Isang mahaba at malusog na buhay: Inaasahang panahon ng buhay mula sa kapanganakan
  • Indeks ng edukasyon: Ang mean na pag-eeskwela at inaasahang mga taon ng pag-eeskwela
  • Isang disenteng pamantayan ng pamumuhay: Gross na pambansang sahod kada capita (PPP US$)

Sa 2010 Human Development Report, ang UNDP ay nagsimulang gumamit ng bagong paraan sa pagkakalkula ng HDI at binubuo ng tatlong mga indeks: 1. Indeks ng inaasahang panahon ng buhay (LEI) =LE2082.320

2. Indeks ng edukasyon (EI) =MYSIEYSI0.951

2.1 Index ng mean na taon ng pag-eeskwela (MYSI) =MYS13.2[4]
2.2 Indeks ng inaasahang mga taon ng pag-eeskwela (EYSI) =EYS20.6[5]

3. Indeks ng sahod (II) =ln(GNIpc)ln(100)ln(107,721)ln(100)

Ang HDI ang mean na heometriko ng nakaraang mga tatlong normalisadong indeks:
HDI=LEIEIII3.

LE: Inaasahang panahon ng buhay sa kapanganakan
MYS: Mean na mga taon ng pag-eeskwela (Mga taon na ang isang 25 taong gulang na tao o mas matanda ay gumugol sa eskwela) EYS: Inaasahang mga taon ng pag-eeskwela(Mga taon na ang isang 5 taong gulang na bata ay gugugol ng kanyang edukasyon sa kanyang buong buhay)
GNIpc: Gross na pambansang sahod sa paridad na kapangyarihang bumili kada capita
|}

Ulat noong 2011

Ang mga bansa na may pinakamataas na pag-unlad na pantao:[6] Note: Ang mga beredeng palaso (Padron:Increase), mga pulang palaso (Padron:Decrease) at mga dash na asul (Padron:Steady) ay kumakatawan sa mga pagbabago sa ranggo kapag inihambing sa bagong data na 2011 ng HDI para sa 2010.

Padron:Col-begin Padron:Col-break

  1. Padron:Flag 0.943 (Padron:Steady)
  2. Padron:Flag 0.929 (Padron:Steady)
  3. Padron:Flag 0.910 (Padron:Steady)
  4. Padron:Flag 0.910 (Padron:Steady)
  5. Padron:Flag 0.908 (Padron:Steady)
  6. Padron:Flag 0.908 (Padron:Steady)
  7. Padron:Flag 0.908 (Padron:Steady)
  8. Padron:Flag 0.905 (Padron:Steady)
  9. Padron:Flag 0.905 (Padron:Steady)
  10. Padron:Flag 0.904 (Padron:Steady)
  11. Padron:Flag 0.903 (Padron:Steady)
  12. Padron:Flag 0.901 (Padron:Steady)
  13. Padron:Flag 0.898 (Padron:Increase 1)
  14. Padron:Flag 0.898 (Padron:Decrease 1)
  15. Padron:Flag 0.897 (Padron:Steady)
  16. Padron:Flag 0.895 (Padron:Steady)

Padron:Col-break

  1. Padron:Flag 0.888 (Padron:Steady)
  2. Padron:Flag 0.886 (Padron:Steady)
  3. Padron:Flag 0.885 (Padron:Steady)
  4. Padron:Flag 0.884 (Padron:Steady)
  5. Padron:Flag 0.884 (Padron:Steady)
  6. Padron:Flag 0.882 (Padron:Steady)
  7. Padron:Flag 0.878 (Padron:Steady)
  8. Padron:Flag 0.874 (Padron:Steady)
  9. Padron:Flag 0.867 (Padron:Steady)
  10. Padron:Flag 0.925 (Padron:Steady)
  11. Padron:Flag 0.865 (Padron:Steady)
  12. Padron:Flag 0.863 (Padron:Steady)
  13. Padron:Flag 0.861 (Padron:Steady)
  14. Padron:Flag 0.846 (Padron:Steady)
  15. Padron:Flag 0.840 (Padron:Steady)
  16. Padron:Flag 0.838 (Padron:Steady)

Padron:Col-break

  1. Padron:Flag 0.838 (Padron:Steady)
  2. Padron:Flag 0.835 (Padron:Steady)
  3. Padron:Flag 0.834 (Padron:Steady)
  4. Padron:Flag 0.832 (Padron:Steady)
  5. Padron:Flag 0.831 (Padron:Steady)
  6. Padron:Flag 0.816 (Padron:Steady)
  7. Padron:Flag 0.813 (Padron:Steady)
  8. Padron:Flag 0.810 (Padron:Increase 1)
  9. Padron:Flag 0.809 (Padron:Decrease 1)
  10. Padron:Flag 0.806 (Padron:Steady)
  11. Padron:Flag 0.805 (Padron:Steady)
  12. Padron:Flag 0.805 (Padron:Steady)
  13. Padron:Flag 0.797 (Padron:Increase 1)
  14. Padron:Flag 0.796 (Padron:Decrease 1)
  15. Padron:Flag 0.793 (Padron:Steady)

Padron:Col-end

Ulat noong 2009

Ang mga sumusunod na bansa ang nakasama sa Top 38.

Padron:Col-begin Padron:Col-break

  1. Padron:Flag 0.971 (Padron:Steady)
  2. Padron:Flag 0.970 (Padron:Steady)
  3. Padron:Flag 0.969 (Padron:Steady)
  4. Padron:Flag 0.966 (Padron:Steady)
  5. Padron:Flag 0.965 (Padron:Steady)
  6. Padron:Flag 0.964 (Padron:Increase 1)
  7. Padron:Flag 0.963 (Padron:Decrease 1)
  8. Padron:Flag 0.961 (Padron:Increase 3)
  9. Padron:Flag 0.960 (Padron:Steady)
  10. Padron:Flag 0.960 (Padron:Steady)
  11. Padron:Flag 0.960 (Padron:Decrease 3)
  12. Padron:Flag 0.959 (Padron:Increase 1)
  13. Padron:Flag 0.956 (Padron:Decrease 1)

Padron:Col-break

  1. Padron:Flag 0.955 (Padron:Increase 2)
  2. Padron:Flag 0.955 (Padron:Steady)
  3. Padron:Flag 0.955 (Padron:Decrease 2)
  4. Padron:Flag 0.953 (Padron:Steady)
  5. Padron:Flag 0.951 (Padron:Increase 1)
  6. Padron:Flag 0.951 (Padron:Decrease 1)
  7. Padron:Flag 0.950 (Padron:Steady)
  8. Padron:Flag 0.947 (Padron:Steady)
  9. Padron:Flag 0.947 (Padron:Steady)
  10. Padron:Flag 0.944 (Padron:Increase 1)
  11. Padron:Flag 0.944 (Padron:Decrease 1)
  12. Padron:Flag 0.942 (Padron:Steady)
  13. Padron:Flag 0.937 (Padron:Steady)
  • Padron:Flag 0.920 (Padron:Steady)
  • Padron:Flag 0.916 (Padron:Steady)
  • Padron:Flag 0.914 (Padron:Steady)
  • Padron:Flag 0.910 (Padron:Increase 1)
  • Padron:Flag 0.909 (Padron:Decrease 1)
  • Padron:Flag 0.903 (Padron:Increase 2)
  • Padron:Flag 0.903 (Padron:Steady)
  • Padron:Flag 0.903 (Padron:Increase 2)
  • Padron:Flag 0.902 (Padron:Decrease 3)
  • Padron:Col-end

    Mga Bansang Hindi Kasali sa Tala

    Ang mga bansang hindi nakasali sa Talaan ng 2009 sa kadahilanan ng kakulangan sa istatistika , kawalan ng kaayusan at hindi miyembro ng UN Padron:Col-begin Padron:Col-break

    Africa

    Padron:Col-break

    Asia

    Padron:Col-break

    Europe

    Padron:Col-break

    Oceania

    Padron:Col-end

    Mga sanggunian

    Padron:Reflist

    1. Padron:Cite web
    2. Padron:Cite web
    3. Padron:Cite web
    4. Mean years of schooling (of adults) (years) is a calculation of the average number of years of education received by people ages 25 and older in their lifetime based on education attainment levels of the population converted into years of schooling based on theoretical durations of each level of education attended. Source: Padron:Cite journal
    5. (Expected years of schooling is a calculation of the number of years a child of school entrance age is expected to spend at school, or university, including years spent on repetition. It is the sum of the age-specific enrolment ratios for primary, secondary, post-secondary non-tertiary and tertiary education and is calculated assuming the prevailing patterns of age-specific enrolment rates were to stay the same throughout the child’s life. (Source: UNESCO Institute for Statistics (2010). Correspondence on education indicators. March. Montreal.)
    6. 2011 Human Development Index